Oʻzbekistonda sunʼiy intellektni (SI) keng joriy etish boʻyicha yangi bosqich boshlandi. “5 million sunʼiy intellekt yetakchilari” umummilliy tashabbusi mamlakat miqyosida kadrlar tayyorlash, davlat boshqaruvini raqamlashtirish va iqtisodiyot samaradorligini oshirishga qaratilgan tizimli dasturdir. Tashabbusga Shavkat Mirziyoyev tomonidan start berildi.
Bu loyiha — shior emas. Bu mehnat bozori, taʼlim va sanoatda yangi standart.
Nega aynan hozir?
XXI asrda raqobatbardoshlikning asosiy omili — maʼlumot va texnologiya. Sunʼiy intellekt:
- ish jarayonlarini avtomatlashtiradi,
- qaror qabul qilishni tezlashtiradi,
- tahlil sifatini oshiradi,
- inson resurslaridan samarali foydalanishni taʼminlaydi.
SI endilikda ayrim sohalar emas, balki iqtisodiyotning barcha tarmoqlariga kirib kelmoqda.
Milliy koʻlam va aniq raqamlar
Dastur doirasida 2030-yilga qadar:
- 4 750 000 nafar maktab oʻquvchilari va talabalar,
- 150 000 nafar oʻqituvchilar,
- 100 000 nafar davlat xizmatchilari
sunʼiy intellekt boʻyicha oʻqitilishi rejalashtirilgan.
Shu bilan birga:
- IT xizmatlari eksportini 5 mlrd dollarga yetkazish,
- millionlab yuqori daromadli ish oʻrinlari yaratish,
- Oʻzbekistonni texnologiya yaratuvchi davlatga aylantirish
maqsad qilingan.
Sanoat va korxonalar uchun yangi talab
Dastur davlat ulushi mavjud korxonalar xodimlari uchun raqamli savodxonlikni majburiy talab darajasiga olib chiqmoqda. Jumladan, Olmaliq KMK tizimida muhandis-texnik xodimlar uchun SI bilan ishlash koʻnikmalari (ayniqsa, prompt-injiniring) majburiy malaka sifatida belgilanmoqda.
Bu nimani anglatadi?
- Texnik hisob-kitoblar tezlashadi
- Ishlab chiqarish tahlili avtomatlashadi
- Hujjat aylanmasi optimallashadi
- Injenerlik qarorlari aniqlashadi
Yaʼni, SI — qoʻshimcha imkoniyat emas, ish samaradorligining instrumenti.
Taʼlim tizimida integratsiya
Sunʼiy intellekt:
- maktab dasturlariga,
- kasb-hunar taʼlimiga,
- oliy taʼlim tizimiga
bosqichma-bosqich integratsiya qilinmoqda.
Har bir hududda eng yaxshi SI startap gʻoyalari tanlovi oʻtkazilishi, gʻolib maktablarda zamonaviy laboratoriyalar tashkil etilishi rejalashtirilgan.
Xalqaro hamkorlik va infratuzilma
Texnologik ekotizimni kuchaytirish maqsadida:
- AQSHning Nvidia kompaniyasi bilan superkompyuter klasteri ishga tushirish,
- Kremniy vodiysida Milliy transfer ofisini ochish,
- yoshlar va startaplarni global investorlar bilan bogʻlash
kabi strategik yoʻnalishlar belgilangan.
Sogʻliqni saqlashda amaliy natijalar
SI asosida joriy etilgan raqamli diagnostika tizimlari:
- 50 mingdan ortiq bemorga aniq tashxis qoʻyishga yordam berdi,
- tibbiy xizmat vaqtini 5–7 barobar qisqartirdi,
tahlil aniqligini
- 98% gacha oshirdi.
Bu texnologiya nazariya emas, amaliyotda ishlayotgan tizim.
Xulosa: kuzatuvchi emas, ishtirokchi boʻlish vaqti
“5 million sunʼiy intellekt yetakchilari” — bu avlod almashinuvi dasturi.
Texnologiyani bilmagan orqada qoladi. Uni toʻgʻri qoʻllay olgan esa ustunlikka ega boʻladi.
Korxona xodimi boʻlasizmi, talabami, oʻqituvchimi yoki tadbirkor — sunʼiy intellekt bilan ishlash koʻnikmasi endi ixtiyoriy emas.
Bu — raqamli yetuklik mezoni.
Bu — iqtisodiy barqarorlik sharti.
Bu — kelajakda raqobat qilish qobiliyati.
Yangi Oʻzbekistonning drayveri inson kapitali.
Inson kapitalining yangi standarti esa — sunʼiy intellekt savodxonligi.