QIYALI.UZ

Yashil vodorod: Markaziy Osiyoda vodorod klasterlarini yaratish istiqbollari va 2025-yilgi ilk tajriba loyihalari.

Yashil vodorod: Markaziy Osiyo energetikasining yangi «oltini» Yashil vodorod — bu qayta tiklanuvchi energiya (quyosh, shamol) yordamida suvni elektroliz qilish orqali olinadigan ekologik toza yoqilg‘i. Markaziy Osiyo o‘zining ulkan quyosh va shamol resurslari bilan bu sohada dunyo yetakchilaridan biriga aylanish imkoniyatiga ega. 1. O‘zbekiston: Chirchiq klasteri — Birinchi qadam 2025-yilda O‘zbekistonda Markaziy Osiyodagi birinchi yashil…

Abdussalomjon
0
0
4

/
blank

Yashil vodorod: Markaziy Osiyo energetikasining yangi «oltini»

Yashil vodorod — bu qayta tiklanuvchi energiya (quyosh, shamol) yordamida suvni elektroliz qilish orqali olinadigan ekologik toza yoqilg‘i. Markaziy Osiyo o‘zining ulkan quyosh va shamol resurslari bilan bu sohada dunyo yetakchilaridan biriga aylanish imkoniyatiga ega.

1. O‘zbekiston: Chirchiq klasteri — Birinchi qadam

2025-yilda O‘zbekistonda Markaziy Osiyodagi birinchi yashil vodorod ishlab chiqarish zavodi (ACWA Power va «O‘zkimyosanoat» hamkorligida) o‘z ishini boshladi.

  • Loyiha qiymati: 88 million dollar.

  • Quvvati: Birinchi bosqichda yiliga 3 000 tonna yashil vodorod.

  • Maqsad: Bu vodoroddan «yashil ammiak» ishlab chiqarish va qishloq xo‘jaligi uchun ekologik toza o‘g‘itlar tayyorlashda foydalaniladi. Bu mamlakat kimyo sanoatining dekarbonizatsiya sari tashlagan ulkan qadamidir.

2. Qozog‘iston: «Hyrasia One» — Global miqyos

Qozog‘istonning Mang‘istau viloyatida dunyodagi eng yirik yashil vodorod loyihalaridan biri — Hyrasia One (Svevind Energy) ustida ishlar jadallashdi.

  • Ko‘lam: 40 GVt quyosh va shamol energiyasi bazasida yiliga 2 million tonna vodorod ishlab chiqarish rejalashtirilgan.

  • 2025-yil natijasi: Loyihaning texnik-iqtisodiy asoslari (Value Engineering Studies) yakunlandi va ilk qidiruv burg‘ulash ishlari boshlandi. Bu vodorodni Kaspiy dengizi orqali Yevropa bozoriga eksport qilish ko‘zda tutilgan.

3. Mintaqaviy vodorod klasterlari: Nima uchun klaster?

Yashil vodorod ishlab chiqarish faqat zavod qurish emas, balki butun bir ekotizimni yaratish demakdir:

  • Energetika klasteri: Quyosh va shamol parklarini vodorod zavodlari bilan integratsiya qilish.

  • Transport klasteri: Vodorodni saqlash va quvurlar orqali tashish infratuzilmasini qurish.

  • Sanoat klasteri: Vodorodni po‘lat quyish, sement ishlab chiqarish va og‘ir yuk tashuvchi transportlarda qo‘llash.

4. USAID va «Yashil vodorod markazi»

2026-yil boshida Toshkentda USAID ko‘magida Yashil vodorod markazi (Hub) tashkil etilishi e’lon qilindi. Bu markaz:

  • Mutaxassislar tayyorlash va kadrlar malakasini oshirish;

  • Mintaqaviy sertifikatlash tizimini yaratish;

  • Xalqaro investorlar uchun yagona «darvoza» vazifasini o‘tash bilan shug‘ullanadi.

Markaziy Osiyo — «Yashil vodorod» xabi

2025-yilgi tajriba loyihalari ko‘rsatdiki, mintaqa nafaqat qazib olinadigan yoqilg‘i, balki kelajak energiyasining ham asosiy yetkazib beruvchisi bo‘la oladi.

Sizningcha, yashil vodorod bizda qachon benzin va gaz o‘rnini bosa oladi? Bu texnologiya xavfsizligi sizni qanchalik tashvishga soladi?

Ushbu maqolani ulashish uchun:

/

0

/

0%

O’xshash maqolalar. Sizga yoqishi mumkin.